Znani i wybitni - HADES
śp. Barbara Tokarska z domu Tyszkiewicz
✝
1924–2026 | sanitariuszka Pułku „Baszta”, żołnierz Armii Krajowej, uczestniczka Powstania Warszawskiego
Barbara Tokarska z domu Tyszkiewicz, pseudonim „Jola”, urodziła się 31 lipca 1924 roku w Borysławiu w ówczesnym województwie lwowskim. Zmarła 9 września 2026 roku, w wieku 102 lat. Była żołnierzem Armii Krajowej, sanitariuszką Pułku „Baszta” i uczestniczką Powstania Warszawskiego. Przez wiele dziesięcioleci była również mieszkanką Zalesia Górnego i aktywną częścią jego społeczności.
Jej życie przypadło na niezwykle burzliwy okres polskiej historii. Przed wojną była uczennicą. W czasie okupacji niemieckiej kontynuowała naukę mimo zamknięcia polskich szkół. W latach 1940–1942 uczęszczała do liceum humanistycznego, gdzie zdała tajną maturę. Następnie rozpoczęła konspiracyjne studia w Szkole Głównej Handlowej, studiując między innymi pod kierunkiem profesora Edwarda Lipińskiego. Do wybuchu Powstania Warszawskiego ukończyła dwa lata studiów.
„Jola” – sanitariuszka Armii Krajowej
We wrześniu 1942 roku Barbara Tyszkiewicz rozpoczęła działalność w Armii Krajowej, w ramach Wojskowej Służby Kobiet. Przyjęła pseudonim „Jola”. Początkowo pełniła służbę jako sanitariuszka, a później prowadziła również szkolenia z zakresu służby sanitarnej. Wiosną 1944 roku została zastępcą drużynowej w służbie sanitarnej.
Przed wybuchem Powstania mieszkała w Warszawie przy ulicy Rakowieckiej 59. W sierpniu 1944 roku rozpoczęła służbę w Powstaniu Warszawskim. Trafiła do Pułku „Baszta”, batalionu „Olza”, kompanii O-2, walczącej na Mokotowie.
Początkowo służyła w punkcie sanitarnym Wojskowej Służby Kobiet przy ulicy Czerniakowskiej. W pierwszych dniach Powstania, pod ostrzałem, udzielała pomocy rannym i pomagała w ich transporcie do szpitala. Następnie przedostała się na Górny Mokotów i dołączyła do kompanii O-2 Pułku „Baszta”. Pełniła służbę między innymi w punktach sanitarnych przy ulicach Czeczota i Szustra oraz w Reducie „Alkazar”.
W swojej relacji dla Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego wspominała moment dotarcia na Górny Mokotów i widok polskich flag oraz żołnierzy z biało-czerwonymi opaskami. Po latach mówiła o tym jako o niezwykłym doświadczeniu – chwili, w której zobaczyła „wolną Polskę, wolny świat”.
Ranna podczas Powstania
15 sierpnia 1944 roku Barbara Tokarska została ranna odłamkami podczas niemieckiego ataku. Trafiła na punkt sanitarny, gdzie udzielono jej pomocy. Po kilku tygodniach wróciła do służby i ponownie pracowała jako sanitariuszka w szpitalu polowym. Po upadku Powstania Warszawskiego opuściła Warszawę wraz z ludnością cywilną.
Po wojnie wróciła do nauki. Ukończyła Akademię Handlową w Poznaniu, a następnie uzyskała doktorat nauk ekonomicznych. Pracowała między innymi w Polskiej Izbie Handlu Zagranicznego.
Zalesie Górne – jej mała ojczyzna
W latach 60. Barbara Tokarska wraz z mężem zamieszkała w Zalesiu Górnym. Wspólnie wybudowali tam dom, w którym wychowywali dwoje dzieci – syna Jacka i córkę Hannę.
Z biegiem lat Zalesie Górne stało się jej miejscem na ziemi. Barbara Tokarska angażowała się w życie lokalnej społeczności i przez dziesięciolecia była związana z inicjatywami społecznymi. Mieszkańcy wspominają ją jako osobę otwartą na innych, życzliwą i zaangażowaną w sprawy swojej miejscowości.
Świadek historii
Barbara Tokarska przez wiele lat dzieliła się wspomnieniami z okresu okupacji i Powstania Warszawskiego. Jej relacja została zarejestrowana przez Muzeum Powstania Warszawskiego w ramach Archiwum Historii Mówionej. Rozmowę przeprowadzono 27 października 2005 roku w Zalesiu Górnym.
W jednym z podsumowań swojej historii powiedziała:
„Nie żałuję, na pewno nie żałuję.”
Jednocześnie podkreślała, że po wojnie żyła przede wszystkim życiem rodzinnym i zawodowym – miała męża, dzieci i pracę. Wspomnienia z Powstania pozostawały ważną częścią jej życia, ale nie były jego jedyną treścią.
Za swoją działalność i zasługi została odznaczona między innymi Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Armii Krajowej, Warszawskim Krzyżem Powstańczym oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymała także awans do stopnia kapitana Wojska Polskiego.
Odeszła w wieku 102 lat
Barbara Tokarska zmarła 9 września 2026 roku, kilka tygodni po swoich 102. urodzinach. Pozostawiła po sobie nie tylko wspomnienie uczestniczki Powstania Warszawskiego, ale również dorobek życia zawodowego, rodzinnego i społecznego. Dla Zalesia Górnego była jedną z osób, których biografia stała się częścią historii miejscowości.
18 września 2026 roku odbyły się uroczystości pogrzebowe. Msza święta została odprawiona w kościele św. Huberta w Zalesiu Górnym, a następnie Barbara Tokarska została odprowadzona na cmentarz parafialny w Jazgarzewie, gdzie spoczęła w kwaterze VI / 8a / 18.
Pamięć
Barbara Tokarska „Jola” – sanitariuszka „Baszty”, żołnierz Armii Krajowej, uczestniczka Powstania Warszawskiego, doktor nauk ekonomicznych, matka, żona i mieszkanka Zalesia Górnego.
Przeżyła 102 lata.
Jej biografia łączy historię wojny i okupacji, Powstania Warszawskiego, powojennej odbudowy oraz życia lokalnej społeczności. Pozostaje świadectwem pokolenia, którego losy na zawsze wpisały się w historię Polski.
Cześć Jej pamięci.
Źródła: Muzeum Powstania Warszawskiego – Archiwum Historii Mówionej i Powstańcze Biogramy; Powiat Piaseczyński; Miasto i Gmina Piaseczno; materiały Stowarzyszenia Przyjaciół Zalesia Górnego.
śp. Profesor Wiesław Theiss ✝ 1946–2026
✝
Wiesław Theiss (urodzony 6 kwietnia 1946 roku w Małej Kloni, zmarł 13 sierpnia 2026 roku) był polskim pedagogiem, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego i wybitnym badaczem pedagogiki społecznej. Przez lata związany był z Wydziałem Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie pełnił funkcję profesora zwyczajnego oraz kierował Katedrą Pedagogiki Społecznej i Pedagogiki Specjalnej. Był również związany z Akademią Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.
Jego zainteresowania naukowe obejmowały przede wszystkim pedagogikę społeczną, historię wychowania, edukację środowiskową oraz dzieje dzieci i młodzieży znajdujących się w trudnych warunkach społecznych i historycznych. Szczególnie ważne miejsce w jego dorobku zajmowała postać Heleny Radlińskiej oraz rozwój polskiej pedagogiki społecznej.
Był autorem i współautorem wielu publikacji naukowych, m.in. książki Dzieci syberyjskie, poświęconej losom polskich dzieci repatriowanych z Syberii i Mandżurii, a także prac dotyczących historii wychowania, pedagogiki społecznej i pamięci społecznej.
Przez wiele kadencji był członkiem Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk, a także działał w organizacjach naukowych i społecznych. Pełnił również funkcję prorektora Wyższej Szkoły Dziennikarskiej im. Melchiora Wańkowicza w Warszawie. W 2023 roku został odznaczony Orderem Wschodzącego Słońca za działalność na rzecz rozwoju kultury Japonii.
Zmarł 13 sierpnia 2026 roku w wieku 80 lat.
Ceremonia Pogrzebowa odbyła się w Kościele pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Głoskowie
Pochowany na Cmentarzu Komunalnym Południowym w Antoninowie ul. Antoninów 40 w niszy kolumbarium 30A III / 1 / 5
śp. PUŁKOWNIK EDWARD ZARZECKI
✝ 2025
🕊️ Ś.P. Pułkownik Edward Zarzecki
05.05.1932 – 21.11.2025
Z głębokim żalem żegnamy Śp. Pułkownika Edwarda Zarzeckiego, który odszedł 21 listopada 2025 roku, w wieku 93 lat, pozostawiając po sobie godne dziedzictwo służby Ojczyźnie.
Kim Był?
Pułkownik Edward Zarzecki był zasłużonym oficerem Wojska Polskiego, którego życie stanowiło wzór poświęcenia, dyscypliny i wierności przysiędze wojskowej. Swoją długoletnią służbą w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej osiągnął jeden z najwyższych stopni oficerskich, co świadczy o jego wybitnych umiejętnościach, doświadczeniu i niekwestionowanej postawie patriotycznej.
Zasługi i Służba
Jako pułkownik, Edward Zarzecki pełnił szereg odpowiedzialnych funkcji dowódczych i sztabowych, przyczyniając się do bezpieczeństwa i modernizacji polskiej armii. Jego kariera była świadectwem profesjonalizmu i oddania, z jakim podchodził do każdego zadania, zarówno podczas pokoju, jak i w wymagających okresach. Jego dorobek zawodowy jest trwałym elementem historii polskiego wojska.
Pamięć o Pułkowniku Edwardzie Zarzeckim pozostanie z nami jako symbol męstwa, honoru i niezłomnej postawy, jaką powinien cechować się każdy Polak.
Cześć Jego Pamięci.
śp. Hanna Ptaszkowska
✝ 2025
❝Nie jestem artystką i jest to ostatnia rzecz, której bym sobie, dla siebie, życzyła❞
Anka Ptaszkowska działała jednocześnie jako krytyczka, galerzystka, organizatorka wystaw. W 1966 roku wraz z grupą krytyków i artystów założyła Galerię Foksal, której program współtworzyła do 1970 roku. Pisała manifesty, blisko współpracowała i przyjaźniła się z artystami i artystkami.
Na początku lat 70. Anka Ptaszkowska razem z fotografem Eustachym Kossakowskim przeniosła się do Paryża, gdzie zaprzyjaźniła się z Danielem Burenem i krytykiem Michelem Claurą. Wspólnie założyli dwie eksperymentalne instytucje: konceptualną Galerię 1–36 i alternatywne miejsce Vitrine pour l’Art Actuel. Zainicjowała też szeroko zakrojony projekt „Wymiana między artystami 1931–1982 Polska/USA. Doświadczenie muzeograficzne”, którego rezultatem jest przekazanie w darze prac amerykańskich artystów do Muzeum Sztuki w Łodzi, oraz prac polskich twórców do kolekcji sztuki Museum of Contemporary Art w Los Angeles.
Eksperyment i przygodę ceniła bardziej niż praktyczne cele. Jej niechęć do sztywnych ról społecznych i konwencji odpowiadała za ulotny charakter podejmowanych przez nią inicjatyw. Z tą nieciągłością w życiu zawodowym kontrastowało jej wieloletnie i całkowite zaangażowanie w twórczość bliskich jej artystek i artystów. Potrafiła włączać innych w nieprawdopodobne przedsięwzięcia. Wśród wspieranych przez nią twórców byli artyści znani z historii sztuki, jak i postacie, których związki ze sztuką były krótkotrwałe lub „wolne”. A więc także artyści funkcjonujący na marginesie – zarówno społecznym, jak i świata sztuki – jak Krzysztof Niemczyk czy André du Colombier. Ich bezwarunkowe dążenie do wolności było bliskie anarchistycznemu usposobieniu Ptaszkowskiej.
💔 W 2023 roku w Muzeum nad Wisłą odbyła się wystawa poświęcona Ance Pyaszkowskiej „Anka Ptaszkowska. Przypadkiem”. Na stronie Muzeum udostępniamy też bogate archiwum krytyczki i galerzystki 🔗 https://archiwum.artmuseum.pl/pl/archiwum/archiwum-anki-ptaszkowskiej/o-archiwum
📸 Eustachy Kossakowski, Archiwum MSN.
śp. Jarosław Klejnocki
✝ 2025
Jarosław Klejnocki (urodzony 7 października 1963 w Warszawie, zmarł 21 czerwca 2025 w Zalesiu Górnym) był polskim pisarzem, poetą, eseistą, krytykiem literackim oraz nauczycielem akademickim.
Przez wiele lat, od 2010 do 2024 roku, pełnił funkcję dyrektora Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie. Był również wykładowcą na Uniwersytecie Warszawskim oraz nauczycielem języka polskiego w warszawskich liceach.
Jarosław Klejnocki był ceniony za szerokie działania edukacyjne, promowanie czytelnictwa i kultury literackiej. Zasiadał w jury Nagrody Literackiej Warszawy. W swojej twórczości był poetą metafizycznym, ironicznym prozaikiem oraz krytykiem literackim. Pisał powieści (w tym kryminały i autobiograficzne), eseje oraz poezję. Jego teksty były tłumaczone na wiele języków.
śp. Ewa Dałkowska
✝ 2025
aktorka filmowa i teatralna
śp. Robert Sankowski
✝ 2017
dziennikarz muzyczny
śp. Tomasz Perkowski
✝ 2019
reżyser dźwięku
śp. Paweł Królikowski
✝ 2020
aktor, działacz kulturalny
śp. kpt. Zygmunt Gotowicki
✝ 2020
żołnierz AK i II Armii WP
Zapraszamy do kontaktu
Jeśli są Państwo zainteresowani usługami naszej firmy lub potrzebują pomocy prosimy o kontakt telefoniczny pod numer 608 365 039. Jesteśmy do Państwa dyspozycji całodobowo przez 7 dni w tygodniu.
kontakt