Hanna Ptaszkowska

❝Nie jestem artystką i jest to ostatnia rzecz, której bym sobie, dla siebie, życzyła❞

Anka Ptaszkowska działała jednocześnie jako krytyczka, galerzystka, organizatorka wystaw. W 1966 roku wraz z grupą krytyków i artystów założyła Galerię Foksal, której program współtworzyła do 1970 roku. Pisała manifesty, blisko współpracowała i przyjaźniła się z artystami i artystkami.

Na początku lat 70. Anka Ptaszkowska razem z fotografem Eustachym Kossakowskim przeniosła się do Paryża, gdzie zaprzyjaźniła się z Danielem Burenem i krytykiem Michelem Claurą. Wspólnie założyli dwie eksperymentalne instytucje: konceptualną Galerię 1–36 i alternatywne miejsce Vitrine pour l’Art Actuel. Zainicjowała też szeroko zakrojony projekt „Wymiana między artystami 1931–1982 Polska/USA. Doświadczenie muzeograficzne”, którego rezultatem jest przekazanie w darze prac amerykańskich artystów do Muzeum Sztuki w Łodzi, oraz prac polskich twórców do kolekcji sztuki Museum of Contemporary Art w Los Angeles.

Eksperyment i przygodę ceniła bardziej niż praktyczne cele. Jej niechęć do sztywnych ról społecznych i konwencji odpowiadała za ulotny charakter podejmowanych przez nią inicjatyw. Z tą nieciągłością w życiu zawodowym kontrastowało jej wieloletnie i całkowite zaangażowanie w twórczość bliskich jej artystek i artystów. Potrafiła włączać innych w nieprawdopodobne przedsięwzięcia. Wśród wspieranych przez nią twórców byli artyści znani z historii sztuki, jak i postacie, których związki ze sztuką były krótkotrwałe lub „wolne”. A więc także artyści funkcjonujący na marginesie – zarówno społecznym, jak i świata sztuki – jak Krzysztof Niemczyk czy André du Colombier. Ich bezwarunkowe dążenie do wolności było bliskie anarchistycznemu usposobieniu Ptaszkowskiej.

💔 W 2023 roku w Muzeum nad Wisłą odbyła się wystawa poświęcona Ance Pyaszkowskiej „Anka Ptaszkowska. Przypadkiem”. Na stronie Muzeum udostępniamy też bogate archiwum krytyczki i galerzystki 🔗 https://archiwum.artmuseum.pl/pl/archiwum/archiwum-anki-ptaszkowskiej/o-archiwum

📸 Eustachy Kossakowski, Archiwum MSN.